zaterdag 9 november 2013

Lolita de orka- een leven in eenzame opsluiting

Het gebied waar (o.a.) Lolita gevangen genomen werd.
Niet alleen Tilikum
Nu alle ogen gericht zijn op orka's in gevangenschap door de documentaire 'Blackfish', die zich voornamelijk richt op orka Tilikum in SeaWorld Orlando, wil ik jullie onderstaande documentaire ook van harte aanraden. Alhoewel Lolita's verhaal in de documentaire uitgebreid verteld wordt, zal ik zelf ook proberen (kort) uit te leggen wie Lolita is en waarom zoveel activisten strijden voor haar vrijheid.

Razzia bij Puget Sound
Op 8 augustus 1970 werd er een razzia gericht op orka's georganiseerd voor de kust van de staat Washington, een gebied dat beter bekend staat als Puget Sound- vlakbij de grens met Canada. Elk jaar komt in Possession Sound een grote groep orka's bijeen (een groot aantal verschillende scholen), zo ook in 1970; Lolita's school zou ook aanwezig zijn.
        De zogenaamde super-pod met meer dan honderd orka's zwom een baai in toen het noodlot toesloeg; plots doken overal speedboten (en zelfs een vliegtuig) op. Het vele lawaai dat de boten en het vliegtuig produceerden zorgde ervoor dat de orka's gedesoriënteerd raakten. Het zag er allesbehalve goed uit voor de dieren.

Ted Griffin
In één van deze speedboten bevond Ted Griffin zich, een legendarische orka trainer. Hij nam het voortouw in deze razzia; hij en de andere mannen joegen de orka's landinwaarts, naar een inham die de naam Penn Cove draagt, en zich bevindt in Puget Sound. Hun doel was om zoveel mogelijk orka's bijeen te drijven, waarna ze de jongere walvissen zouden vangen om uiteindelijk te kunnen verkopen aan verschillende dolfinaria.

Lolita's verblijf in het Miami Seaquarium. Nooit zal de oceaan na
kunnen worden gebootst in een betonnen bak. Klik op de foto om
deze groter te maken.
Gevangen in Penn Cove
De orka's waren al eerder familieleden verloren aan klopjachten door mensen, en wisten wat er gaande was. Ze probeerden de jagers om de tuin te leiden; de volwassen dieren zónder baby's scheidden zich van de moeders met baby's, om deze laatste groep te kunnen beschermen. Even leek hun truc te werken, aangezien de speedboten de eerste groep volgden, maar het vliegtuig spotte uiteindelijk de moeders en hun nakomelingen. De speedboten volgden al snel, waarna de orka's geen kant meer op konden.
        Lolita was één van de dieren, samen met nog zes andere jonge orka's, die gevangen genomen werd. Vijf andere orka's verdronken tijdens de jacht; één van de moeders, terwijl ze krampachtig probeerde om bij haar kindje in de buurt te komen, en vier jonge orka's terwijl ze hun moeders trachtten te bereiken. Het geluid dat de families produceerden was van mijlenver te horen, maar het mocht niet baten; de jagers waren meedogenloos. Omwonende mensen overwogen nog om de netten die de orka's bijeen hielden 's nachts door te knippen, maar dit werd ze onmogelijk gemaakt door de jagers die de orka's dag en nacht bewaakten en patrouilleerden met vuurwapens.
        Uiteindelijk werden de zeven jonge walvissen verkocht en getransporteerd; het Miami Seaquarium koos voor Lolita en telde $6.000 voor haar neer.

Lolita verblijft nog steeds in het Miami Seaquarium en is sinds 1980 alleen.
Lolita's leven in gevangenschap
Op het moment dat Lolita gevangen genomen werd, was zij ongeveer vier jaar jong. Aangezien het Miami Seaquarium al eerder een orka had aangeschaft, leefde Lolita initieel niet afgesloten van haar soortgenoten. Ze deelde een bassin met orka Hugo, een dier dat van dezelfde familie als Lolita afstamde en twee jaar daarvoor al gevangen genomen was.
        Uiteindelijk leefde Lolita circa 10 jaar met Hugo samen; op 4 maart, 1980 overleed hij, nadat hij zijn hoofd herhaaldelijk tegen de wanden van het bassin geslagen had. Experts hebben dit als een zelfmoord omschreven; Hugo zou het leven in gevangenschap simpelweg niet meer aan hebben gekund.
        Inmiddels is Lolita 45+ jaar oud en sinds 1980 verblijft ze alleen in haar bassin; ze is een heel opmerkelijke orka, vanwege haar vitaliteit. De meesten van haar soortgenoten zijn, net als Lolita,  psychologisch getraumatiseerd, iets dat zich vaak uit in hun gedrag. Van Lolita kan dit echter niet worden gezegd; ze is niet alleen fysiek, maar ook mentaal erg sterk. Ze is de oudste orka in gevangenschap, en ook de grootste vrouwelijke orka in gevangenschap. Lolita verblijft nog steeds in het Miami Seaquarium, al zijn er vele activisten die strijden voor haar vrijheid. Ze reageert op tapes met vocalisaties van haar familie en herkent de geluiden, zelfs na al die jaren in het betonnen bad dat ze haar huis moet noemen.

Meer informatie over de strijd voor Lolita's vrijheid? Zie de linkjes hieronder.

De documentaire "Lolita: Slave to Entertainment"

Deze documentaire is uitgekomen in 2003 en kan daarom enigszins gedateerd overkomen; toch is de informatie nog steeds erg relevant, omdat Lolita zich nog steeds moet zien te redden in de situatie die beschreven wordt in de documentaire.

zaterdag 2 november 2013

"Captivity" fotoserie door Gaston Lacombe

Gaston Lacombe
Onderstaande fotoserie is gemaakt door een fotograaf genaamd Gaston Lacombe. Lacombe's bedoeling met het publiceren van deze serie was aantonen dat veel dierentuinen aftands en verouderd zijn; hij is zelf niet per se tegen het fenomeen dierentuin. Dat is iets waar wij al in verschillen, maar toch vind ik dat de foto's perfect weergeven waarom gevangenschap en tentoonstelling van wilde dieren nooit een optie moet zijn. De serie is gemaakt in negen verschillende landen, op vijf verschillende continenten; ook in landen waar men zulke taferelen niet van verwacht.

Artis
Zelf word ik bijna claustrofobisch bij het zien van de foto's; ik kan me niet voorstellen hoe de dieren er mentaal aan toe zijn. Vorig jaar, bij de introductie van mijn vorige studie aan de Universiteit van Amsterdam, kreeg elke eerstejaars student een vrijkaartje om Artis in Amsterdam binnen te gaan. Alhoewel het geheel tegen mijn principes in ging, ben ik toch naar binnen gegaan om te zien hoe de dieren erbij zaten. Naar mijn mening was de situatie daar niet heel anders, dan de situatie die wordt weergegeven in de foto's. Wanneer gaan mensen leren dat dieren niet onze eigendommen zijn, dat wij niet meer recht hebben om op deze aarde rond te wandelen dan zij doen, en dat de hele dierentuin- en aquariumindustrie is gebaseerd op leugens naar het publiek toe? Captivity kills.

© Gaston Lacombe
© Gaston Lacombe
© Gaston Lacombe
© Gaston Lacombe
© Gaston Lacombe
© Gaston Lacombe
© Gaston Lacombe
© Gaston Lacombe

maandag 28 oktober 2013

De biggetjes in Amsterdam-Noord

"Now I can look at you in peace; I don't eat you any more."
- Franz Kafka


Foto
Foto eigendom van De Familie Bofkont.
Biggetjes in Amsterdam-Noord
Een aantal weken geleden, op 14 oktober, scrollde ik door m'n Facebook feed heen toen ik een verontrustend bericht tegen kwam van Mirna, mede-activiste die ik een tijdje daarvoor ontmoet had bij een actie tegen het Dolfinarium. Het bericht dat zij gedeeld had ging over twintig biggetjes die waren gedumpt op een verlaten voetbalveld in Amsterdam-Noord; de biggetjes waren (en zijn, helaas) 'eigendom' van Stadsboerderij Amsterdam-Noord, maar de initiatiefnemers van dit project leken niet al te veel verstand te hebben van biggen en hun vereiste leefomstandigheden.


Mede-activist Judit en mijn vriend tijdens ons tweede bezoek
aan de biggen, toen ze uiteindelijk tevreden in hun hokje
lagen te knorren.

Wetsovertreding
Het regende een aantal weken geleden pijpenstelen, waardoor het veldje waar de biggen bivakkeerden was veranderd in een moeras. Ze hadden geen enkele schuilmogelijkheid, afgezien van een aftands afdakje waar geen zijwanden in zaten; de wind waaide er heel hard doorheen, en er lag geen stro, waardoor ook de grond onder het afdakje compleet doorweekt was. Omdat ze door de koude, natte grond ook niet konden liggen, stonden ze constant bibberend op een kluitje. Biggetjes zijn prooidieren; het hokje zonder zijwanden was veel te open voor ze, en om deze reden was het een allesbehalve geschikt onderkomen. Het feit dat de biggen geen oké onderkomen hadden, was een wetsovertreding; in de wet staat duidelijk aangegeven dat varkens toegang tot een goede schuilmogelijkheid moeten hebben. Gedurende deze tijd sliepen de biggetjes 's nachts tussen wat bosjes aan de rand van het veldje, maar ook daar was alles veranderd in een zompig moeras.

Dafne Westerhof
Dafne Westerhof was uiteindelijk degene die dit aan het licht bracht. Ze plaatste een bericht op haar Facebook pagina van De Familie Bofkont / Het Beloofde Varkensland dat vele malen gedeeld werd. Dafne schreef daarnaast een blogbericht, dat je hier (klik) kunt lezen. Dit was ook het bericht dat Mirna op haar Facebook deelde, waardoor ik er uiteindelijk achter kwam wat zich afspeelde in Amsterdam-Noord, waar ik overigens ook woon. Ik besloot er heen te gaan om zelf polshoogte te gaan nemen, en Mirna voegde zich al snel bij me. Ook trommelde Mirna Judit nog op, waarna we naar het betreffende voetbalveld afreisden. Inmiddels had Mirna geprobeerd allerlei mediakanalen in te schakelen; voornamelijk AT5 was geïnteresseerd en beloofde langs te komen met een cameraploeg- het was de bedoeling dat wij op lokatie geïnterviewd zouden worden.

Tijdens ons tweede bezoek aan de varkentjes.
Arme biggetjes
Eenmaal daar konden we allemaal zien hoe schrijnend de situatie was. Raar maar waar; dat was de eerste keer dat ik een levend varken aanraakte. Voor die tijd had ik me nooit gerealiseerd hoe bizar dat eigenlijk was. Op dat moment realiseerde ik me pas écht goed waarom vlees eten voor mij nooit meer een optie zou zijn; het eten van varken is voor mij niet anders meer dan het eten van m'n hond. Varkens zijn enorm sociale dieren, zeer intelligent (slimmer dan een 3-jarige peuter), in staat stress en pijn te voelen en het was overduidelijk dat het niet goed met ze ging. We filmden een kort item voor AT5, dat via deze link (klik) terug te vinden is. (Ons item begint ongeveer rond één derde van het filmpje.) We gaven de biggetjes wat te eten, en na een tijdje besloten we weer richting huis te gaan. Op het moment dat we vertrokken, begon het weer heel hard te regenen. Met pijn in ons hart gingen we weg- we konden op dat moment niet meer voor ze doen.

Mirna met één van de biggetjes.
Nieuw onderkomen
Na alle commotie op de Facebookpagina van De Familie Bofkont en die van Stadsboerderij Amsterdam-Noord besloten de initiatiefnemers van het project rondom de biggen diezelfde dag nog de belofte te doen de volgende dag een beter hok voor de biggetjes neer te zetten. Dafne Westerhof was ze echter die nacht al voor en maakte van het treurige onderdakje een waardige slaapplek! Ik was enorm opgelucht toen ik dit hoorde, net als Mirna en Judit natuurlijk. Opnieuw schreef Dafne een blog, die hier (klik) te lezen is. De initiatiefnemers van het project kwamen hun belofte na; de volgende dag zetten ze een nieuw hok neer, midden op het voetbalveld. Ironisch genoeg weigeren de varkens hier in te gaan liggen en blijven ze stug in Dafne's hok bivakkeren.


De huidige situatie
Inmiddels gaat het al vele malen beter met de varkentjes. Ze hebben een goede slaapplek en hebben een lekker stro bedje voor zichzelf in elkaar geknutseld. Judit, Mirna en ik gaan één keer per week bij ze op bezoek om ze wat extra's te eten te brengen en met ze te knuffelen. Het lijkt alsof ze ons ondertussen beginnen te herkennen; als we met ze in de wei lopen volgen ze je werkelijk overal. Ze houden ervan om gemasseerd te worden (zie de foto hierboven)- varkentjes hebben blijkbaar een plek in hun 'oksel' waar ze heel graag geaaid worden. Inmiddels hebben wij dit al tot de 'v-spot' omgedoopt. Ik zal jullie de komende tijd op de hoogte blijven houden over de situatie van de varkentjes, en foto's uploaden!